चंद्रयान-३ आणि त्याला घेऊन जाणारे रॉकेट
(Chandrayaan-3 and rocket vehicle)
14 July 2023 रोजी दुपारी २:३५ वाजता आंध्र प्रदेश मधील सतीश धवन स्पेस सेंटर, श्रीहरिकोटा येथून चंद्रयान-३ ला घेऊन (ISRO) इसरोचे हे सर्वात मोठे आणि शक्तिशाली (LVM-3) रॉकेट उड्डाण करेल.
सर्व काही वेळे प्रमाणे झाले तर चंद्रयान-३ ऑगस्ट महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात चंद्रावर पोहोचेल अशी योजना आहे.
फोटोत दाखविल्या प्रमाणे मुख्य चंद्रयान-३ हे रॉकेटच्या वरच्या भागाच्या आतमध्ये बसविलेले असते.
रॉकेट उड्डाण झाल्यावर ठराविक उंचीवर गेल्यावर रॉकेटचा खालचा भाग वेगळा होतो आणि समुद्रात पडतो.
राहिलेला वरचा भाग उघडून त्यातून चंद्रयान-३ हे पृथ्वीच्या कक्षेत फिरायला लागते.
आगोदरच्या पोस्ट मध्ये सांगितल्या प्रमाणे चंद्रयान-३ ला गोफणीच्या तत्वा प्रमाणे चंद्राच्या दिशेत सोडले जाते.
त्यासाठी एक रॉकेट मोटर चंद्रयान-३ च्या खाली बसविलेली असते.
चंद्राजवळ पोहोचल्यावर रॉकेटचा वेग कमी होऊन चंद्रयान-३ चंद्राच्या वरती १०० किलोमीटर वर्तुळाकार कक्षेत फिरत राहते जिथून त्याचा मुख्य भाग "विक्रम लॅन्डर" हा मोटर पासून वेगळा होऊन चंद्रावर उतरेल अशी व्यवस्था केली आहे.
चंद्रयान-३ चा मुख्य भाग म्हणजे "विक्रम लॅन्डर" हे सुरक्षितपणे चंद्रावर उतरल्यावर काही वेळाने त्यातून "प्रग्यान रोव्हर" गाडी बाहेर येईल. रोव्हर म्हणजे छोटी बॅटरी ने चालणारी रोबोटिक गाडी ज्यावर विविध कॅमेरा, उपकरणे बसवली असतात.
रोव्हर ची बॅटरी रिचार्ज करण्यासाठी त्याला वेगळा सोलर पॅनल लावलेला फोटो मध्ये दिसत आहे.
चंद्रयान-३ चा मुख्य भाग विक्रम लॅन्डर यालाही मोठे सोलर पॅनल आहेत जे चंद्रावर उतरल्यावर तिथल्या सूर्यप्रकाशाच्या मदतीने बॅटरी चार्ज करीत राहतील ज्यामुळे चंद्रयान-३ मधील सर्व वैज्ञानिक उपकरणे, कॅमेरे यांना चालू ठेवण्यास ऊर्जा मिळेल.
चंद्रयान-३ हे चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवीय भागात उतरणार आहे, जिथे सूर्यप्रकाश पृथ्वीच्या १५ दिवस पडतो आणि इतर १५ दिवस रात्र असते.
त्यामुळे चंद्रयान-३ हे १५ दिवसच काम करू शकेल अशी सध्याची रचना आहे. नंतर त्याची बॅटरी पूर्ण संपून उपकरणे बंद होतील.
चंद्रयान-३ चा मुख्य भाग विक्रम लॅन्डर चंद्रावरून पृथ्वीवर थेटपणे संदेश पाठवू शकणार नाही त्यासाठी चंद्रयान-२ ला चंद्रापर्यंत घेऊन जाणारे आणि तेव्हापासून २०१९ पासून चंद्राभोवती फिरत असणारे ऑर्बिटर यान रिले संदेश वहनाचे काम करेल ज्यामुळे आपल्याला इसरोच्या वेबसाईट द्वारे चंद्रयान-३ चे लाईव्ह फोटो व्हिडीओ बघता येतील.
आगोदर २०१९ मध्ये सोडलेल्या चंद्रयान-२ च्या बाबतीत सर्व काही व्यवस्थित झाले पण शेवटच्या वेळी जेव्हा विक्रम लॅन्डर चंद्रावर उतरत होता त्यावेळी त्याचा ऑर्बिटर यानाशी संपर्क तुटला आणि आतील प्रग्यान रोव्हर सह विक्रम लॅन्डर चंद्राच्या जमिनीवर आपटून नष्ट (crash land) झाले.
या वेळी चंद्रयान-३ मध्ये सर्व काही तसेच आहे परंतू विक्रम लॅन्डर मध्ये अनेक सुधार करून ISRO इसरो ने अधिक सावधानता बाळगली आहे,
आशा करूयात की सर्व काही सुरळीत होऊन ह्या वेळी विक्रम लॅन्डर चंद्राच्या जमिनीवर सुरक्षित उतरेल आणि मिशन पूर्ण करेल.
No comments:
Post a Comment