Gunavatta

गुणवत्तापूर्ण,कृतीशील, शिक्षण देणारी शिक्षिका-आयेशा परवीन. 'सा विद्या या विमुक्तये'! शिक्षण म्हणजे समजण असा त्याचा अर्थ होतो. शिक्षणाच्या अनेक व्याख्या शिक्षणतज्ज्ञानी केलेल्या आहेत.शिक्षण म्हणजे स्वतः विचार करणं ही त्यापैकीच एक. चार भिंतींच्या बंदिस्त वर्गात खरोखरच आपण मुलांना अनुभवजन्य शिक्षण देतो का हा प्रश्न एक शिक्षक आपण सर्वांनी स्वतःशीच विचारावा.मुलांना खरं चिरकाल टिकणारे शिक्षण प्रत्यक्ष प्रयोगातून झालं की ते विसरत नाही. या माहिती तंत्रज्ञानाच्या व स्पर्धेच्या युगात माझे विद्यार्थी अजिबात मागे राहणार नाहीत यासाठी विविध शैक्षणिक उपक्रम अनुभवात्मक शिक्षण देणारी ,ग्रामीण भागात अनेक समस्या व आव्हानांना तोंड देऊन तळमळीने शिक्षण देणारी एक उपक्रमशील शिक्षिका म्हणजे आयेशा परवीन. साध्या व सुसंस्कृत घरात जन्मलेली मुलगी म्हणजे आयेशा परवीन . लहानपणापासूनच मनात शिक्षक होण्याचे ध्येय समोर ठेऊन मार्गक्रमण करणारी एक शिक्षिका. त्यांचे वडील MSRTC मध्ये कायदेशीर सल्लागार असल्यामुळे शिक्षण नाशिक,पुणे,नागपूर,ठाणे या महानगरात झाले मात्र आपली नाळ त्यांनी कायम जमीनीवरच ठेवली. नंतर औरंगाबाद येथे कुटुंबासह स्थायिक झाले. व याच ठिकाणी त्यांच्या जिवनाला आकार मिळाला. अब्दुल कयूंम अब्दुल रज्जाक (वडील हे जिल्हा न्यायालय औ.बाद येथे वकील आहे.) आई श्रीमती शाहेदा बेगम ( गृहिणी आहे.) मोठा भाऊ हा R&D Department मध्ये सर्विस ला आहे. लहान भाऊ MBBS तिसरे वर्ष.लातूर येथे शिक्षण घेत आहे.मुलीने पण डॉ. बनावे असे त्यांच्या वडिलांना वाटत असे.आयेशाला मात्र शिक्षक व्हायचे होते. शिक्षक बनवून एक राष्ट्रहिताचे कार्य करावे.हे ध्येय ठेवून चांगले दर्जेदार शिक्षण घेऊन त्यांनी प्रत्यक्ष अध्यापन कार्यास सुरुवात केली. आपल्या नौकरीचा श्रीगणेशा जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा किन्हळ,के.माळीवाडगाव ता.गंगापूर याठिकाणी १७ ऑक्टोबर २००७ साली केला. आपल्या पहिला अनुभवात त्यांनी कल्पकता व ध्येयनिर्मीतीतून मुलांना बहुआयामी बनविले. उपक्रम: १) ग्रामीण भागात इंग्रजीची भीती मुलांच्या मनात असते.इंग्रजी सहज व सुलभ होऊन ती समजण्यासाठी विविध शैक्षणिक साहित्याची निर्मिती केली. शब्द ,अक्षर,वाक्य, पट्ट्या तयार करून त्या द्वारे लेखन व वाचन सराव घेतला. ३) विध्यार्थांच्या स्वच्छतेवर भर दिला,तसेच स्वच्छतेचे महत्व पटवून दिले.त्यासाठी विशेष आराखडा तयार करून उपक्रम राबविले. ४) चला वाचूया, जीवन समृद्ध बनवू या" - या उक्तीप्रमाणे कृती केली गेली. दर शनिवारी "वाचन दिवस"साजरा केला.त्यातून *मुलांचा वाचन सराव झाला. मुलाची वाचन गती वाढली व ती आरोह-अवरोह नुसार वाचन करण्यास सुरुवात झाली. वाचनाची गोडी /आवड लागली. आठ वर्षे माळीवाडगाव याठिकाणी समाधानकारक कार्य केल्याचे वाटले.आणि शासन नियमप्रमाणे त्यांची बदली झाली. प्रत्येक गावात त्यांना वेगवेगळे अनुभव येत गेले.जिथे बदली झाली तिथे फक्त चौथी पर्यंत शाळा असल्यामूळे काम करण्यास अधिक वेळ मिळाला आणि कामात प्रगल्भता आली. मागील शाळेचा अनुभव कामास आला आणि एक उंच गगन भारारी घेण्याचे ठरले.. मे २०१८ ला जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा महेबूबखेडा के.शिल्लेगाव ता.गंगापूर ला नाविन्यपूर्ण कार्यास सुरुवात झाली. बाराशे लोकसंख्या असलेल्या या गावातील शाळा व्यवस्थापन समिती, ग्राम पंचायत व गावकरी यांच्या सहकार्याने मुलांना इंग्रजीची गोडी लावली. उपक्रम १)इंग्रजी वर प्रभुत्व:- या उपक्रमाची सुरुवात मुलांमध्ये इंग्रजी विषयाची आवड निर्माण करण्यासाठी त्यांनी केली.सदरिल उपक्रम राबविल्यामुळे मुलांमधील लेखन व वाचनातील चुका कळाल्या व त्या दिशेने विविध उपक्रम राबवून त्यात यश आले.मुलांनी त्यास उदंड प्रतिसाद दिला. २) फोनीक साऊंड:- अ-A, ब -B,क-C, ड-D.असे वाचन घेऊन त्यावर मुलांनी सराव केला.नंतर rhyming world चे वाचन घेतले. Cat-mat-bat.Wall-Tall-Call .यामुळे मुलांमध्ये आवड निर्माण होऊन वाचन सोपे झाले.शब्दांत वाढ झाली. ३) Cursive writing:- इंग्रजी विषयाची माहिती व वाचन आल्यावर मुलांना कर्शीव लिपी ची माहिती दिली.व सरावा बरोबर ज्ञान दिले. आणि पहिल्या अक्षरापासून ते शेवटच्या z पर्यंत खूप सराव घेतला आणि त्यात मुलांनी नैपुण्य मिळविले.. ४)English Activity:- हालचाल ही मानवी शरीराचा अंगभूत अंग आहे.त्यातून निरसता दूर होऊन त्या कार्याबद्दल आवड,रुचकता निर्माण होऊन कार्यास यश येते. त्याचप्रमाणे वाचन,पाठांतर,कविता हे Activtiy रूपाने घेण्यास सुरुवात केली. छोटे छोटे वाक्य इंग्रजीत बोलणे,ऍक्ट करणे,प्रश्न विचारणे,परिपाठत इंग्रजी उच्चारण यामुळे आवड निर्माण झाली.व एक उद्दिष्ट पूर्ण झाले व यश आले याचे समाधान मुलांच्या हसऱ्या चेहऱ्या कडे पाहून सुखद अनुभव आला. ५) Weekly Test:- एका आठवड्यात शिकवलेला अभ्यासक्रम/ घटक किती लक्ष्यात राहिला यासाठी त्यात काय चुका होतात हे सुधारण्यसाठी ही टेस्ट मुलासाठी खप उपयोगी ठरली व त्यातून मुलांचे अचूक निदान करता आले. ६)Champion of world:- इंग्रजी शब्दसाठा वाढविण्यासाठी,वाक्य बनविण्यासाठी लागणारी शब्द संपत्ती कमी पडू लागली हे लक्ष्यात आल्यावर नवीन उपक्रम मी स्वतः माज्या कल्पनेतून सुरू केला. जसे की- एक डब्बा बनविला त्यात A To Z इंग्रजी शब्दच्या चिठ्या तयार केल्या.त्या जमा करून सर्व मुलांना मैदानावर एकत्र करून प्रत्येक वर्गाच्या एका-एका मुलाला एक स्पेल्लींग वरून शब्द,शब्दाची स्पेल्लिंग, व अर्थ सांगायला लावले ,त्यामुळे शब्द संपतीत वाढ झाली. ७) I Can Challenge:- Feel-Image-Do-Share 3 समस्यावर मुलांना DFC करण्यासाठी प्रवृत्त केले आणि विशेष मार्गदर्शन केले. १) कागदाचा जास्त वापर। २)फुटके कौलारू३)गवत कोणतेही..आणि यात मुलांनी विचारपूर्वक व कौशल्या त्मक कार्य स्वच्या मनाने केले.. ८)Solar walk:- मुलांना चौकोनासारखे सोलर बनवून दिले. आणि त्यातून आपले अवकाशीय ग्रह व तारे यांचे ज्ञान दिले.कोणता ग्रह कुठे असतो कसा फिरतो हे ज्ञान जवळून पाहण्यास मिळाले.आणि कोणत्या ग्रहास कोणते नाव आहे हे इंगजीतून सांगितले.. ९) वृक्षारोपण व संवर्धन:- एक मूल एक झाड लावण्यास सांगितले.कुंडीतील रोप लावून शाळेची शोभा वाढविली.. १०)E- learning :- सर्वागीण विकासासाठी नाविन्यपूर्ण उपक्रम की ज्यात मुलांना चित्र रूपात कथा,कविता इ.अनुभवता येतात. ११)In door game /Out door game:- मुलांच्या शारीरिक,मानसिक,व बौद्धिक विकासासाठी खेळ अती आवश्यक आहे.त्यातून मनोरंजन होऊन चपळता प्राप्त होते. १२) लेझीम :- विविध संगीतावर,गीतावर ,लेझीम घेऊन शिक्षण दिले जाते. १३) खुल जा सिम सिम:- (गणित) 1 to 100 अंक इंग्रजीत घेऊन ते डब्ब्यात टाकून जो अंक निघेल त्याला इंगजीत काय शब्द आहे तो ओळखणे.. जसे की- 49 - fourty nine ... हे सर्व उपक्रम इंग्रजी विषयाला अनुसरून आहे.शिक्षकाची नवीन उपक्रम बनविण्याची तयारी असेल तर मुलं सहज पणे शिक्षण घेतात.फक्त नवीन काय आहे त्याकडे मुलांचे लक्ष्य असते.आणि नवीन वस्तूला मुलं आकर्षित होतात आणि ते उपक्रम मुलं जीव,मन लावून करतात..शेवटी एवढे म्हणावे लागेल की" माना की गुल को गुलशन ना कर सकेगे हम, काटे जरूर कम करेंगे जहाँ से गुजरेगे हम!"